Dr. Valeria Gazzola ontvangt €1,5 miljoen NWO Vici-beurs om te onderzoeken hoe empathie agressie remt

Amsterdam, 26 februari 2026 – Dr. Valeria Gazzola heeft een prestigieuze NWO Vici-beurs van 1,5 miljoen euro ontvangen voor haar project “Empathy, helping and aggression: unravelling the missing neural link.” De Vici-beurs stelt senior onderzoekers in staat om innovatieve onderzoekslijnen te ontwikkelen en een eigen onderzoeksgroep op te bouwen.

Agressie brengt groot sociaal en economisch leed met zich mee, maar we begrijpen nog steeds hoe agressie in ons brein werkt en hoe we het kunnen beheersen. Waarom vermindert het zien van andermans pijn soms agressie — en soms niet? Het project van dr. Gazzola richt zich op deze vraag door te onderzoeken hoe het brein empathie omzet in terughoudendheid.

“We weten dat het waarnemen van de pijn van een ander hersengebieden die betrokken zijn bij empathie activeert,” zegt Gazzola. “Maar hoe deze signalen beslissingen beïnvloeden en schadelijk gedrag voorkomen, is nog onvoldoende begrepen. Met dit project willen we erachter komen hoe het brein empathie vertaalt naar zelfbeheersing, en hoe deze ‘empathierem’ zich aanpast aan verschillende situaties.”

Een nieuwe manier om acute agressie te bestuderen

Het project introduceert ‘ThePush game’: een nieuwe taak in de hersenscanner waarbij deelnemers fysiek tegen een virtuele tegenstander duwen tijdens provocatie. Hiermee wordt de intensiteit van een echt conflict naar het lab gebracht, waardoor onderzoekers in het moment zelf kunnen meten hoe empathie en competitie agressief gedrag beïnvloeden.

Deze aanpak wordt gecombineerd met hersenbeeldvorming, fysiologische metingen (zoals hartslag), computermodellen en diepte-interviews. Het project onderzoekt zelfs schadevermijdend gedrag bij muizen om te zien of vergelijkbare hersenmechanismen bestaan tussen soorten. Ze hopen zo beter te begrijpen hoe empathie en terughoudendheid zich mogelijk evolutionair hebben ontwikkeld.

Naar een beter begrip van agressie

Door al deze verschillende meetmethoden te combineren, gaat het project verder dan alleen het in kaart brengen van waar agressie in het brein ontstaat; het project onderzoekt hoe agressie zich daadwerkelijk ontwikkelt bij een specifiek individu in een specifieke situatie.

Hoewel het onderzoek zich richt op fundamentele wetenschap, kunnen de bevindingen uiteindelijk van invloed zijn op behandelingen voor agressief gedrag en op strategieën voor herstel.“Om geweld in de samenleving te verminderen, moeten we beter begrijpen hoe het brein de dynamiek berekent tussen empathie, emotieregulatie, motivatie en context,” benadrukt Gazzola.

Het project wordt uitgevoerd bij het Netherlands Institute for Neuroscience (NIN) in Amsterdam, in nauwe samenwerking met nationale en internationale partners.