Menu

Multiple Sclerose (MS)

Multiple sclerosis (MS) is een ongeneeslijke ziekte van onbekende oorsprong. In Nederland komt de ziekte voor bij ongeveer 1 op de 1000 mensen. Nederland telt dus ongeveer 17.000 mensen met MS (bron: Hersenstichting). Wereldwijd lijden zo’n 2,5 miljoen mensen aan deze ziekte. MS openbaart zich doorgaans in mensen tussen de 20 en 40 jaar. Alle aspecten van het leven van een patiënt worden door deze ziekte aangetast.

Prevalentie

Prevalentie van MS

Kosten ten gevolge van de ziekte bedragen in de VS ongeveer $10.6 miljard per jaar. Broers en zussen van MS-patiënten hebben een kans van 2 tot 3 procent om ook MS te krijgen (dat is 10 tot 15 keer meer dan de rest van de bevolking) en het risico voor een eeneiige tweelingbroer of –zus is nog veel groter – zo’n 30 procent. Bovendien komt de ziekte maar liefst vijfmaal vaker voor in gematigde streken, zoals in Noord Europa en het noorden van de VS, dan in tropische gebieden. Mensen van het Kaukasische ras zijn gevoeliger om MS te ontwikkelen dan andere rassen. Zowel genetische factoren als omgevingsfactoren spelen dus een rol bij het ontwikkelen van de ziekte.

ONTSTEKINGSZIEKTE

MS is een ontstekingsziekte van de hersenen waarbij de vettige stof die een axon omhult, myeline genaamd, verdwijnt (demyelinisatie). Hoewel wetenschappers niet weten waarom de myeline verdwijnt, hebben ze wel ontdekt dat demyelinisatie resulteert in schade aan de zenuwvezels. In sommige gevallen is de schade zodanig ernstig dat de zenuwvezels verzwakt raken. Dit effect is vergelijkbaar met een elektriciteitsdraad zonder isolatie of het doorknippen van een elektriciteitsdraad: de signaaloverdracht raakt verstoord. Als de myeline verdwenen is vormen zich littekens, de zogenaamde scleroses, van verharde stukjes weefsel rondom de axonen. Deze littekenvorming gaat vaak gepaard met verder verval van de zenuwvezels. Gebieden waar de ziekte zich uit, de zogenaamde laesies of plaques, bevinden zich op meerdere plekken in het centrale zenuwstelsel.

Symptomen

MS lesionsMet welke symptomen de ziekte zich openbaart hangt af van de plaats waar de schade zit. Omdat doorgaans de witte stof zoals het ruggenmerg en de oogzenuw zijn aangedaan, komen symptomen zoals verlies van kracht, tintelingen, coördinatiestoornissen en wazig of dubbel zien vaak voor. Maar, bij MS kunnen in de loop van de tijd feitelijk op elke plek in de hersenen gemyeliniseerde zenuwbundels beschadigd raken, ook in de grijze stof. Symptomen die zich ontwikkelen variëren daardoor van onduidelijke spraak, dubbelzien, pijn en cognitieve problemen zoals geheugenverlies en concentratiestoornissen tot depressie en vermoeidheid. De symptomen die zich voordoen naar aanleiding van een acute aanval kunnen enkele dagen tot weken aanhouden, waarna de schade zich dan spontaan weer herstelt en de symptomen verminderen. Deze vorm van MS staat bekend als relapsing/remitting MS. Wanneer er sprake is van progressieve MS, zijn de symptomen blijvend en is de verslechtering geleidelijk. Deze vorm van MS leidt tot een toenemende mate van beperkingen, die kracht, evenwicht en coördinatievermogen aantasten en daarmee de mobiliteit van de patiënt.

OORZAAK EN BEHANDELING

De oorzaak van MS is nog onbekend en kan daarom niet genezen worden, al zijn er wel manieren om d.m.v. medicatie de acute aanvallen tijdens de relapsing/remitting vorm te beperken en de bijbehorende ontstekingen te verminderen. Steroïden, die al meer dan 30 jaar gebruikt worden bij de behandeling van MS, kunnen de aanvallen bekorten en daarmee het herstel na een acute aanval van een aanval van MS bespoedigen. Bovendien komen er steeds meer nieuwe en selectievere medicijnen beschikbaar, of deze worden al getest in klinische trials. Daarnaast zijn er diverse  middelen en behandelwijzen voor symptomen zoals spierstijfheid (spasticiteit), pijn, vermoeidheid en stemmingswisselingen en voor problemen met blaas en darm en seksuele stoornissen. Echter, behandeling van de zenuwdegeneratie die het voortschrijden van de ziekte veroorzaakt is momenteel nog niet mogelijk.

De Huitinga groep doet onderzoek naar MS. Lees meer >> (Engels)

De originele tekst is afkomstig van de Society for Neuroscience op Brianfacts.org. Vertaling: Wilma Verweij.