Wietske van der Zwaag ontvangt NWO-vici beurs voor onderzoek naar het cerebellum

Dr. Wietske van der Zwaag ontvangt een NWO Vici-beurs van 1,5 miljoen euro voor een innovatief onderzoeksproject naar de functionele organisatie van het menselijk cerebellum, oftewel de kleine hersenen. Met behulp van geavanceerde beeldvormingstechnieken wil zij dit fijn gestructureerde hersengebied tot in detail in kaart brengen.

Ziekte in de kleine hersenen kan veel gevolgen hebben voor het dagelijks functioneren van een mens. Bij multiple sclerose of spinocerebellaire ataxie leidt schade aan het cerebellum tot bewegingsproblemen, maar ook cognitieve beperkingen. Toch blijft ons begrip van dit hersengebied beperkt. De reden: het cerebellum heeft een extreem fijne en complexe structuur die met standaard MRI-technieken moeilijk nauwkeurig te visualiseren is.

“De cerebellaire cortex (de buitenste schil) is een dunne laag grijze stof die minder dan een millimeter dik is en heel dicht opgevouwen is. Die fijne structuur en beperkte grootte maken het heel moeilijk om het scherp in beeld te brengen”, legt van der Zwaag uit. “Met de huidige beeldvorming missen we veel details. Daardoor weten we nog onvoldoende hoe structuur en functie in dit hersengebied precies samenhangen.”

Klein maar complex

Het cerebellum beslaat slechts ongeveer tien procent van het totale hersenvolume, maar bevat meer dan drie keer zoveel cellen dan de grote hersenen. De sterk geplooide cortex en de kleine functionele subregio’s maken het bijzonder uitdagend om betrouwbare metingen te doen.

In dit project worden daarom geavanceerde MRI-methoden ingezet, waaronder ultra-hoge veldsterkte beeldvorming en verbeterde analysetechnieken. Deze aanpak maakt het mogelijk om hersenactiviteit en microstructuur met veel hogere ruimtelijke precisie te meten dan voorheen.

“Als we het cerebellum beter kunnen meten, kunnen we ook beter begrijpen hoe het bijdraagt aan gedrag, leren en cognitie,” aldus van der Zwaag. “Dat opent de deur naar nieuwe inzichten in zowel gezonde hersenfunctie als neurologische en psychiatrische aandoeningen waarbij het cerebellum betrokken is.”